AmakuruPolitiki

Abanyeshuri ba MIPC basabwe kuzaba umusemburo w’impinduka mu guharanira ko Jenoside itazongera kubaho ukundi

Mu Ishuri Rikuru ry’Imyuga n’Ubumenyingiro rya Muhabura, rizwi nka Muhabura Integrated Polytechnic College (MIPC), riherereye mu Karere ka Musanze mu Ntara y’Amajyaruguru, hibutswe ku nshuro ya 32 Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994, aho abanyeshuri basabwe kuzaba umusemburo w’impinduka nziza no guharanira ko Jenoside itazongera kubaho ukundi.

Iki gikorwa cyo kwibuka ku nshuro ya 32 cyabaye ku wa Gatanu tariki ya 22 Gicurasi 2026, cyabanjirijwe no gusura Urwibutso rwa Jenoside rwa Court d’Appel mu Karere ka Musanze, aharuhukiye imibiri irenga 800 y’Abatutsi bishwe bazira uko bavutse.

Mu butumwa bwatanzwe muri iki gikorwa, urubyiruko rwibukijwe amateka mabi u Rwanda rwanyuzemo, yasize igihugu mu mwijima n’agahinda gakomeye, aho imiryango myinshi yatakaje abayo, abandi bagasigara bafite ibikomere n’ubumuga budakira.

Abatanze ibiganiro bagarutse ku ngaruka z’ivangura n’ingengabitekerezo ya Jenoside, bashimangira ko ari byo byabaye intandaro y’amahano yagwiriye igihugu. Hanagarutswe ku buryo bamwe bakomeje gukoresha imbuga nkoranyambaga bakwirakwiza ingengabitekerezo ya Jenoside ndetse n’amakuru agamije kuyobya abantu ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi.

Abanyeshuri ba Muhabura Integrated Polytechnic College bagaragaje ko bafite inshingano zo guharanira ko Jenoside itazongera kubaho ukundi, bakoresheje ubumenyi bahabwa mu kubaka igihugu no guteza imbere ubumwe bw’Abanyarwanda.

RUTI Frank uhagarariye IBUKA muri iri shuri, hamwe na Kanyana, bagaragaje ko kuba ahahoze hatorezwaga ibikorwa bya gisirikare bya Leta ya mbere, ubu hahindutse ishuri ritanga ubumenyi n’imyuga bifasha urubyiruko kwiyubaka no guteza imbere igihugu, ari ikimenyetso cy’intsinzi y’u Rwanda rushya.

Bagize bati: “Ni isomo rikomeye ku rubyiruko. Ahahoze hategurirwa ibikorwa byo kwambura Abanyarwanda ubuzima, ubu hahindutse igicumbi cy’ubumenyi n’iterambere.”

Ubutumwa bwatanzwe muri iki gikorwa bwanagarutse ku mateka y’itegurwa rya Jenoside yakorewe Abatutsi, ndetse n’inshingano z’urubyiruko mu kurinda amateka no kurwanya ingengabitekerezo ya Jenoside.

Kayitare Aniceti wari uhagarariye IBUKA mu Karere ka Musanze muri iki gikorwa, yasabye urubyiruko kwirinda ibikorwa byose bishobora gusubiza igihugu mu mateka mabi cyanyuzemo.

Yagize ati: “Urubyiruko rugomba kuba umusingi w’u Rwanda ruzira Jenoside. Mukwiye kurangwa n’ubumwe, ukuri no gukoresha neza ubumenyi muhabwa.”

Umuyobozi w’agateganyo (principle)wa MIPC, Manzi Innocent, yavuze ko kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi ari ingenzi cyane ku ishuri kuko bifasha abanyeshuri gusobanukirwa amateka igihugu cyanyuzemo no kubategura kuzavamo abayobozi beza bazira urwango n’amacakubiri.

Yagize ati: “Dutera ishema no kubona ahahoze haratorezwaga ingabo zagize uruhare mu bwicanyi, ubu hahindutse igicumbi cy’ubumenyi n’iterambere. Ahategurirwaga imigambi mibisha yo kwica Abanyarwanda, ubu habereye amashuri yigisha urubyiruko kubaka igihugu.”

Umuyobozi w’Akarere ka Musanze, Nsengimana Claudien, yasabye buri wese kurwanya ikibi no gukumira ingengabitekerezo ya Jenoside aho iva ikagera.

Ati: “Twese dufite inshingano zo guharanira ko Jenoside itazongera kubaho ukundi. Tugomba kubaka igihugu gishingiye ku bumwe, urukundo n’iterambere.”

Yahumurije kandi imiryango yabuze ababo muri Jenoside yakorewe Abatutsi, avuga ko u Rwanda rwongeye kugira icyizere cyo kubaho kubera ubuyobozi bwiza burangajwe imbere na Perezida wa Repubulika Paul Kagame.

Ati: “Mu myaka 32 ishize, igihugu cyarazahutse. Imiryango myinshi yarashibutse, u Rwanda ruriyubaka kandi rufite icyerekezo cyiza.”

Yanashishikarije abanyeshuri gukoresha neza ubumenyi bahabwa mu guteza imbere igihugu aho kubukoresha mu bikorwa bishobora guteza amacakubiri cyangwa gusubiza igihugu inyuma.

Urubyiruko rwibukijwe kandi gukoresha neza imbuga nkoranyambaga na murandasi, kuko hari abazikoresha bakwirakwiza ibinyoma n’ingengabitekerezo ya Jenoside.

Basabwe gukoresha izi mbuga bavuga ukuri ku mateka ya Jenoside yakorewe Abatutsi no kurwanya abayihakana cyangwa abayipfobya.

Ibi byose byagarutsweho mu rwego rwo gushimangira insanganyamatsiko yo kwibuka Jenoside yakorewe Abatutsi mu 1994 igira iti: “Twibuke Twiyubaka.”

Twitter
WhatsApp
FbMessenger